Muzyka wsp蟪czesna
Relacje
Opera
Historia
P硑ty
Archiwum Artyku硑 Ksią縦i P硑ty Autorzy Koncerty Prenumerata Reklamy i Og硂szenia Forum Kontakt
Recenzje  Biografia wzorcowa

Na taką książkę czekaliśmy co najmniej od p贸ł wieku. Komu bowiem, jak komu, lecz Marcelinie Sembrich-Kochańskiej, bez wątpienia najwybitniejszej i najsławniejszej w dziejach światowej wokalistyki śpiewaczce polskiej, a przecież i zasłużonej patriotce - wyczerpująca biografia należała się od dawna. Cieszy więc, że w 150. rocznicę jej urodzin ukazała się obszerna, blisko 400-stronicowa monografia Małgorzaty Komorowskiej Marcella Sembrich-Kochańska. Życie i śpiew; cieszy tym bardziej, że polskie piśmiennictwo muzyczne nie obfituje w biografie naszych śpiewak贸w opracowane rzetelnie, wedle kanon贸w naukowych, a przy tym zajmująco.

Małgorzata Komorowska, profesor warszawskiego Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina, od lat wsp贸łpracuje - jako znany ze sprawnego pi贸ra krytyk muzyczno-teatralny - nie tylko z "Ruchem Muzycznym". Wieloletnia działalność krytyczna uczuliła ją na potrzeby czytelnik贸w. Kierując się tymi potrzebami, ale i nie rezygnując z aspiracji naukowych, przedstawiła monografię bardzo atrakcyjną czytelniczo, a zarazem znakomicie udokumentowaną, źr贸dłową, napisaną z imponującą erudycją historyka wokalistyki i teatr贸w muzycznych. Napisanie takiej monografii wymagało benedyktyńskiej wprost pracy. W poszukiwaniach materiału źr贸dłowego w r贸żnych krajach pomogły Autorce stypendia rządowe i uczelniane, a także życzliwość wielu os贸b prywatnych (o czym napisała w Podziękowaniu). Pomoc ta została dobrze zainwestowana.

Życie i działalność artystyczną swej bohaterki Małgorzata Komorowska przedstawia na bogatym tle 贸wczesnego ruchu operowego, a także na szerszym tle historyczno-kulturowym. Otrzymujemy wyraziste obrazy dajmy na to Podola, na kt贸rym urodzona w 1858 roku koło Tarnopola Prakseda Marcelina Kochańska spędziła dzieciństwo i młodość; następnie Saksonii schyłku XIX stulecia, gdzie w Dreźnie rozpoczynała karierę; a potem Stan贸w Zjednoczonych przełomu wiek贸w, gdzie zyskała światową sławę. Dzięki sugestywnej opowieści możemy gościć wraz ze śpiewaczką w Operze Drezdeńskiej (w roku 1878 zwanej Kr贸lewską Operą Saską), w londyńskiej Covent Garden, w Th茅芒tre Italien w Paryżu, także w Operze we Lwowie. Obserwujemy jej dalekie od dostatk贸w, a przecież szczęśliwe dzieciństwo (po ojcu odziedziczyła zdolności muzyczne, po matce przyjęła potem na użytek sceny jej panieńskie nazwisko: Sembrich), przyglądamy się jej udanemu małżeństwu ze swym nauczycielem muzyki, starszym od niej o 12 lat Wilhelmem Stenglem. Podążamy śladami triumfalnych występ贸w śpiewaczki w stolicach europejskich - Londynie, Sankt Petersburgu i Moskwie, Madrycie, Paryżu, Wiedniu, wzruszamy się widząc ją śpiewającą w Warszawie, Krakowie, Wilnie lub we Lwowie, gdzie jako młoda dziewczyna zaczynała studia muzyczne.

Dla los贸w artystki, a może też dla dziej贸w opery światowej, najważniejszy bodaj był rok 1883, kiedy to w październiku otworzyła podwoje jedna z najważniejszych do dziś scen operowych świata, Metropolitan Opera House w Nowym Jorku. Wtedy też, 24 października 1883 roku, występem na scenie MET - w roli tytułowej w Łucji z Lamermoor Donizettiego - Marcelina Sembrich-Kochańska rozpoczęła amerykański rozdział życia, trwający - z kilkuletnimi przerwami - aż do śmierci artystki w styczniu 1935 roku.

Autorka przedstawia nie tylko okoliczności powstania MET, charakterystykę amerykańskiego gwiazdozbioru operowego, starcia konkurujących ze sobą tamtejszych impresari贸w i ich trup operowych, ale także sytuację debiutującej w Ameryce wszechstronnie uzdolnionej polskiej śpiewaczki (akompaniowała sobie r贸wnież na fortepianie, grała na skrzypcach) i wspaniały rozkwit jej kariery. A trzeba dodać, że Sembrich-Kochańska zasłynęła nie tylko jako śpiewaczka. Była cenionym pedagogiem śpiewu, nauczała w słynnym The Curtis Institute, prowadziła wakacyjne kursy w swej posiadłości. Zapisała się też we wdzięcznej pamięci jako hojna filantropka, choćby w roku 1906, gdy po trzęsieniu ziemi w San Francisco zainicjowała wielką akcję pomocy ofiarom kataklizmu, lub w czasie I wojny światowej i potem, gdy organizowała pomoc dla głodujących w kraju rodak贸w.

Uwaga Małgorzaty Komorowskiej nie skupia się wyłącznie na śpiewaczce. Autorka przedstawia - bynajmniej nie powierzchownie - bogatą galerię postaci drugoplanowych, związane z nimi instytucje i wydarzenia, przy czym dołączona do opisu dokumentacja nie zatrzymuje wartkiej narracji. Informacje o datach występ贸w śpiewaczki, o jej repertuarze, o miejscowościach, w kt贸rych występowała, nazwiska os贸b, z kt贸rymi się stykała, fragmenty recenzji lub list贸w - pojawiają się jakby mimochodem. Określenia "jakby mimochodem" użyłem z całym uznaniem, bowiem zazwyczaj w tego typu biografiach cała naukowa otoczka - przydługie cytaty, przypisy, odsyłacze wyraźnie wstrzymują tok narracji i po prostu nudzi, tu zaś przypisy są ograniczone do istotnej informacji, a cytaty tak zręcznie wtopione w tekst, że czyta się to z zapartym tchem, jak dobrą powieść. Zresztą część dokumentacji Autorka umieściła w aneksach (m.in. recenzję ze Lwowa, 1875; artykuł Marcelli Sembrich Lubię śpiewać "Życzenie", 1909; listy J贸zefa Hofmanna z lat 1917-1925; apel śpiewaczki o ratowanie Met, 1932). Specjalnym zaś dodatkiem jest
dołączona do książki płyta CD z historycznymi nagraniami bohaterki monografii.

Kr贸tko m贸wiąc, książka Małgorzaty Komorowskiej o Marcelinie Sembrich-Kochańskiej to jedna z najlepszych biografii śpiewaczych, jakie znam, a dla ubogiego w takie monografie naszego piśmiennictwa - wprost wzorcowa.

Małgorzata Komorowska Marcella Sembrich-Kochańska. Życie i śpiew. Warszawa 2008, ss. 398, ilustr., repertuar operowy, oratoryjny i pieśniowy - wykonywany i nagrywany przez Marcellę Sembrich-Kochańską, bibliografia, indeks nazwisk, indeks tytuł贸w + płyta CD Marcella Sembrich (1858-1935) nagrania historyczne.

WACŁAW PANEK

ROK LIII • NR 9 • 3 MAJA 2009

Mysz w Ruchu


ROK LIII • NR 9 • 3 MAJA 2009


2013r - Terminarz nadsy砤nia materia丑w


Biblioteka narodowa
Oficjalna witryna banku PKO BP

  Wstecz  Do g髍y  Napisz do nas  DrukujSkomentuj

© 2006-2009 Biblioteka Narodowa